Szkodliwe wpływy telewizji w okresie rozwojowym:
- zaburzenia komunikacji, gdyż dialog z ekranem jest zawsze jednostronny,
- upośledzenie prawidłowej mowy u najmłodszych dzieci, szczególnie tych, którym pozwala się oglądać wiele filmów wideo (bohaterowie filmów często porozumiewają się swoistą niby - mową, którą przyjmują dzieci),
- brak umiejętności przyjmowania oceny rówieśników („telewizor, czy komputer” nie oceniają),
- brak umiejętności postrzegania przez dzieci rówieśników jako atrakcyjnych partnerów (towarzyszy zabaw i rozmów), nawiązywanie jedynie krótkotrwałych i powierzchownych kontaktów, całkowitej odmowy kontaktu, szczególnie gdy wymaga on pewnego wysiłku (w kontakcie z telewizją taki wysiłek nie jest konieczny, telewizor jest zawsze dostępny),
- zniekształcenie wyobraźni i aktywności twórczej - nie jest ona potrzebna do odbioru programów telewizyjnych mających formę nadającą się do „bezpośredniego przyswojenia” (czytając słowo pisane musimy dokonywać aktów twórczych wyobraźnią),
- zaburzenia postrzegania perspektywy, wykształcenie postrzegania fotograficznego i dwuwymiarowego rzeczywistości, oglądanej na ekranie – dzieci mają problemy z oceną odległości, co prowadzi do wypadków,
- kształcenie podatności na sugestię i bezkrytyczność,
- wytwarzanie sztucznych potrzeb (reklamy telewizyjne),
- wady postawy, gorsza kondycja, mniejsza odporność, większa skłonność do zachorowań, a także otyłość,
- gorzej wykształcona umiejętność czytania (mniej czasu na ćwiczenia i naukę), kłopoty z ortografią („opatrzenie się” z trudnymi ortograficznie słowami podczas czytania tekstów pomaga w przyswajaniu ich pisowni),
- wzrost agresywnego zachowania dzieci i młodzieży ma związek z przemocą i brutalizacją życia prezentowaną w mediach non stop. Telewizja upowszechnia wśród najmłodszych antyspołeczne wzorce zachowania, uczy egoizmu, bierności i konsumpcyjnego stosunku do życia,
- częste oglądanie telewizji powoduje nadpobudliwość i trudności z koncentracją (b. szybki potok obrazów – często kilka obrazów w jednej sekundzie osłabia panowanie nad sobą i cierpliwość (osoby takie często irytują się, kiedy trzeba na coś zaczekać, ktoś się spóźnia etc.) - bombardowane dźwiękiem i szybko zmieniającym się obrazem mózgi nie są w stanie nadążyć za akcją z linearnym myśleniem. „Telewizyjne” dzieci na lekcjach stają się bierne lub nudzą się i nie potrafią się skoncentrować, wydaje się jakby oczekiwały od nauczyciela używania w czasie lekcji zaawansowanych technicznie efektów specjalnych wykorzystywanych w filmach i wartkiej akcji. W rezultacie osiągają gorsze wyniki w nauce, niż ich rówieśnicy spędzający przed telewizorem niewiele czasu,
- nieumiejętność przewidywania konsekwencji - w telewizji ważne jest tu i teraz,
- postawa życiowa: potrzeba ciągłej zewnętrznej stymulacji i rozrywki, szybkie popadanie w nudę, oczekiwanie gratyfikacji bez wysiłku,
- niezadowolenie z własnego wyglądu prowadzące do zaburzeń w jedzeniu lub depresji (nierealistyczne, a często niezdrowe – osiągane poprzez anoreksję lub sterydy - standardy urody lansowane przez media),
- zanik wrażliwości, znieczulenie na cudzy ból i krzywdę w realnym życiu,
- u chłopców skłonność do postawy macho, agresji i pogardy dla kobiet, u dziewcząt cynizm, apatia lub agresja, przyzwolenie na bycie traktowaną, jako obiekt fizycznego pożądania,
- krótkowzroczność (patrzenie na dwuwymiarowa płaszczyznę ekranu jest szczególnie niekorzystne dla małych dzieci, których oko jest przystosowane do widzenia trójwymiarowego).
KILKA RAD DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW:
1. Ogranicz oglądanie telewizji. Przede wszystkim to rodzice powinni zawsze i w ostateczności decydować ile czasu dziecko spędza przed telewizorem, jakie programy ogląda i o jakiej porze. Dla małych dzieci 3-4 letnich dzienna wystarczająca dawka telewizji mieści się w granicach 30 minut, dla 5-6 latków 40-50 minut (z przerwami). Najmłodsi widzowie powinni zaczynać przygodę z telewizją od prostych programów. Ze względu na to, że małe dzieci potrafią skupić uwagę tylko na jednym szczególe, filmy te powinny mieć ograniczoną ilość bodźców, czyli proste tło, mało kolorów, nieskomplikowaną fabułę z jednym tematem przewodnim.
2. Przestrzegaj ograniczeń. Po wyczerpaniu „limitu” wyłączaj telewizor/komputer. Zasadę można złamać tylko w wyjątkowych wypadkach, np. gdy dziecko jest chore lub w telewizji jest coś wartościowego, czym jest ono szczególnie zainteresowane. Trzeba jednak wtedy poinformować dziecko, że robimy to wyjątkowo.
3. Wybieraj pory oglądania telewizji. Wystrzegaj się włączania telewizora podczas posiłków, w czasie, gdy dziecko jest zajęte, w czasie rodzinnych spotkań i uroczystości, przed pójściem spać. Badania pokazują, że im więcej dzieci oglądają telewizji wieczorem, tym trudniej im zasnąć i tym bardziej ich sen jest nieregularny.
4. Oglądajcie wspólnie. Można wtedy wymienić uwagi na temat, co dzieje się na ekranie, korygować błędne poglądy i skojarzenia, wskazywać na pozytywne wartości.
5. Uczyń oglądanie telewizji aktywnym zajęciem. Odwołuj się do pozytywnych postaci z ekranu, naśladuj zabawy podobne do tych z dziecięcych programów, powtarzaj piosenki.
6. Nie używaj telewizji jako "opiekunki" do dziecka. Pozwalaj dziecku na oglądanie tylko w sytuacjach, gdy jest to absolutnie konieczne, nie uważaj telewizji za sposób na ukojenie, pocieszenie czy formę reagowania na potrzeby dziecka.
7. Nie używaj telewizji jako formy przekupstwa, nagrody lub kary. Kojarzenie telewizji z dobrym zachowaniem wyrabia pogląd, że i ona sama musi być dobra, skoro tylko grzeczne dzieci mogą ją oglądać. Używanie jej jako pokusy ("Jak przestaniesz płakać to pozwolę ci oglądać") powoduje, że obiecywany program staje się atrakcyjniejszy.
8. Dawaj dobry przykład: stań się wzorem odpowiedzialnego oglądania telewizji. Z wyjątkiem ulubionych programów odłóż oglądanie na czas, kiedy dzieci już spokojnie śpią. Pamiętaj o zasadzie, że dzieci z całego świata mają dwie cechy wspólne: zamykają uszy na rady, a otwierają oczy na przykład.
9. Oglądajcie wybiórczo. Zanim pozwolimy dziecku na oglądanie postarajmy się sami wcześniej zobaczyć pogram, obiektywnie ocenić, czy jest odpowiedni, poszukajmy audycji ciekawych, wartościowych, bez przemocy i agresywności, wykluczmy oglądanie "hurtem".
10. Osłabiaj negatywne skutki. Odwracaj uwagę rodziny od telewizji innymi zajęciami, np. praca w ogródku, wspólny spacer, robótki ręczne; dyskutuj nie tylko o dobrych, ale i złych stronach oglądanych programów. Jeżeli dziecko przypadkowo zobaczy lub usłyszy (co jest nieuniknione) coś budzącego przerażenie, nie unikaj rozmowy o przemocy. Staraj się tylko dostosować wyjaśnienia do wieku dziecka i łagodzić strach.