TRZY GŁÓWNE ELEMENTY DECYDUJĄCE O ZAMIŁOWANIU DO NAUKI

1. Kompetencje

Wszyscy lubią robić to, co sprawia, że czujemy się kompetentni – dzieci również! Im dzieci czują się bardziej kompetentne, tym bardziej interesują się pracą w szkole i intensywniej się uczą. Dzieci najczęściej doświadczają satysfakcji podczas pracy szkolnej, kiedy mają jasno określone cele, otrzymują natychmiastową, precyzyjną informację zwrotną od opiekuna i pracują ciężko na poziomie swoich umiejętności lub odrobinę powyżej tego poziomu. Wniosek: zadania nie mogą być zbyt łatwe, ani zbyt trudne.

Aby być pilnymi uczniami, dzieci nie tylko muszą wiedzieć, że są kompetentne, ale i wierzyć, że staną się bardziej kompetentne, gdy spróbują czegoś nowego. Jak pomóc dziecku uwierzyć, że może odnieść sukces w szkole:

• zapewnij mu pozytywne informacje zwrotne – czyli pochwal je za osiągnięcia,
• wyraźnie komunikuj dziecku, że w nie wierzysz (“wiem, że to potrafisz”),
• przyznaj, że praca jest trudna (unikaj stwierdzeń typu: “nie umiesz tego zrobić? Przecież to takie proste!”),
• pokazuj pozytywne przykłady (“ja też miałam trudności z matematyki, ale moja wytrwałość i upór w nauce się opłacił – zrozumiałam działania na ułamkach),
• łącz krytykę z pochwałami (“nie masz problemów z ortografią, ale czasem źle stawiasz przecinki”),
• wystrzegaj się podawania za przykład rodzeństwa lub kolegów – dopasowuj swoje oczekiwania do każdego dziecka z osobna.

2. Samodzielność – swoboda wyboru i odpowiedzialność

Samodzielność pozwala dziecku odczuć dumę z własnych osiągnięć. Jeśli kontrolujesz swoje dziecko lub za bardzo mu pomagasz, może być ci wdzięczne lub czuć ulgę, że nie poniosło porażki, ale też nie może przypisać sukcesu wyłącznie sobie. Przekazanie kontroli dziecku pobudza motywację do nauki.

Samodzielność dziecka nie oznacza jednak zgadzania się na wszystkie jego zachcianki. Dzieci powinny znać jasne, dobrze zdefiniowane zasady i wiedzieć, jakie są konsekwencje ich łamania (tzw. “wybór w pewnych granicach”). Kiedy wprowadzamy nowe ograniczenia, wyjaśniamy, dlaczego to robimy. Zasady należy przedyskutować z dzieckiem. Można je spisać w formie umowy, którą oboje podpiszecie. W umowie zawrzyj także własne obowiązki. Konsekwencje powinny wypływać ze złamanej zasady. Jeśli twoje dziecko nie nadąża z odrabianiem lekcji, zażądaj od niego, by następnego dnia zasiadło do nich wcześniej, ale nie zabieraj mu deseru ani nie każ mu siedzieć dłużej wieczorem.

Pozwól dziecku wybrać styl pracy – np. czytanie na podłodze.

Gdy dziecko pracuje już na własną rękę, zachowaj pewien dystans. Nie wywieraj presji, zerkając mu przez ramię, gdy pracuje lub stale pytając, jak mu idzie.

Nie wykorzystuj poczucia winy lub obowiązku – “co miesiąc odkładamy pieniądze na twoje korepetycje, a ty nie wkładasz najmniejszego wysiłku w naukę”.

3. Więź opiekuńcza

Rodzicielskie wsparcie przyczynia się do wewnętrznego poczucia bezpieczeństwa dziecka” co z kolei korzystnie odbija się na zdolnościach dziecka i jego chęci bycia ciekawskim badaczem otaczającego świata.

Jeśli wasze relacje opierają się na wzajemnym szacunku, dziecko będzie przyswajało twoje wartości, włącznie z przekonaniem, że ciężka praca i dobre wyniki są bardzo ważne. Będzie chciało spełnić twoje oczekiwania – nie dlatego, że obawia się kary, ale dlatego, że potraktuje je jako własne.

Na bliską więź pomiędzy rodzicami a dzieckiem składają się trzy elementy:

• akceptacja – dziecko wie, że kochasz je bezwarunkowo,
• bliskość – wykazujesz zainteresowanie sprawami dziecka i angażujesz się w jego życie, reagujesz na jego potrzeby,
• wsparcie – szanujesz dziecko za to, kim jest i wspierasz je w dążeniu do samodzielności.

Czyli:

• niezależnie od sytuacji pokaż, że ci zależy na dziecku,
• interesuj się codziennym życiem dziecka,
• wspólnie spędzajcie czas,
• spraw, żeby dziecko czuło się rozumiane,
• szanuj dziecko, za to, kim jest,
• przekazuj dziecku własne wartości – mów o nich w sposób bezpośredni i żyj zgodnie z nimi.

Z zasobów Internetu